De DGA is geen BTW- ondernemer meer; de gevolgen voor de BTW- aangifte.

De directeur-grootaandeelhouder (dga) is geen ondernemer meer voor de btw. Dit heeft het Europese Hof van Justitie op 18 oktober 2007 in het arrest Van der Steen beslist. Deze uitspraak is in tegenspraak met hetgeen de Hoge Raad heeft besloten in april 2002. Kern van dat arrest is dat de dga die meer dan 50% van de aandelen houdt in de bv waarvan hij werknemer is, ondernemer is voor de btw en dus btw moet afdragen over zijn salaris. In de praktijk wordt veelal gebruik gemaakt van een fiscale eenheid tussen de dga en zijn bv om de administratieve lasten te verlichten.

Btw terugvragen

Naar aanleiding van het arrest van de Hoge Raad in 2002 kan de dga bepaalde privé-vermogensbestanddelen (bijvoorbeeld een auto of een woning met werkkamer) die hij gebruikt voor zijn werkzaamheden voor de bv, voor de btw als zakelijk bestempelen. Dit betekent dat hij de volledige btw op deze vermogensbestanddelen kan terugvragen (mede naar aanleiding van het Charles en Charles -Tijmens arrest van het Europees Hof van Justitie).

Heffing privégebruik

Omdat de Nederlandse wetgeving geen mogelijkheid bood om het privé deel te belasten, is op 1 januari 2007 de heffing voor privégebruik geïntroduceerd. In het geval de dga bijvoorbeeld btw heeft teruggevraagd op zijn nieuwbouwwoning, moet hij gedurende de herzieningstermijn van de woning (9 jaar na het jaar van oplevering) de btw op het privé deel jaarlijks voor 1/10 deel aangegeven. Heeft u dus begin 2005 € 80.000 btw teruggevraagd en gebruikt u de woning slechts voor 15% zakelijk, dan geeft u eind 2007 een bedrag voor privégebruik aan van € 6.800 (85% x 1/10 x € 80.000). Deze heffing geeft u jaarlijks aan tot en met 2014, zodat uiteindelijk de btw op het privé gedeelte van de woning volledig is terugbetaald. In dit voorbeeld heeft u overigens een definitief voordeel gekregen voor de jaren 2005 en 2006, aangezien de wetgeving op dit punt nog niet was aangepast.

Gevolgen Van der Steen

Naar aanleiding van het arrest Van der Steen heeft de staatssecretaris van Financiën op 21 december 2007 een besluit uitgevaardigd over de gevolgen. De staatssecretaris neemt het standpunt in dat de dga vanaf 18 oktober 2007 geen btw -ondernemer meer is en dat op dat moment zakelijk bestempelde vermogensbestanddelen fictief terug zijn geleverd naar privé. Over deze fictieve levering moet btw worden berekend, tenzij de levering is vrijgesteld doordat bijvoorbeeld de eigen woning al ouder is dan twee jaar. In het laatste geval is de levering vrijgesteld, maar wordt de in het verleden in aftrek gebrachte btw herzien. Dit leidt alsnog tot een terugbetaling van de btw over de resterende herzieningsperiode. In het hierboven gegeven voorbeeld leidt dit dus tot een terugbetaling van btw van € 47.600 (85% x 7/10 x 80.000), te betalen uiterlijk 31 januari 2008.

Uitkomst

Is de levering belast (de woning is nog geen twee jaar oud of het betreft bijvoorbeeld een auto) dan wordt wel btw berekend. In dat geval wordt goedgekeurd dat u voor de berekening van de btw ook aansluit bij de resterende herzieningstermijn (tien jaar voor onroerend goed en vijf jaar voor roerende zaken). De uitkomst zal dezelfde zijn als hierboven aangegeven.

Doorlevering

Om bovenstaande heffing te voorkomen keurt de staatssecretaris goed dat de dga zijn zakelijk bestempelde vermogensbestanddelen overbrengt naar zijn bv zonder dat btw-heffing plaatsvindt (doorleveringsfaciliteit). De bv moet dan wel in de plaats te treden van de dga voor wat betreft de herzieningsperiode en de heffing voor privé-gebruik. Maakt u gebruik van deze mogelijkheid dan moet u het vermogensbestanddeel vóór 1 april 2008 leveren aan uw bv. Denkt u overigens wel aan de overige fiscale gevolgen. Bij levering van een onroerende zaak is overdrachtsbelasting verschuldigd en het heeft ook gevolgen voor uw eigen woningregeling in de inkomstenbelasting. Bij levering van een auto wordt u geconfronteerd met de heffing voor privégebruik in de loonbelasting (auto van de zaak en bijtelling).

Heffing/correctie privégebruik

Voor wat betreft de op 1 januari 2007 ingevoerde heffing privégebruik en de correctie voor het privégebruik auto geldt dat u dit slechts hoeft aangeven tot 18 oktober 2007. Dit betekent dat u de jaarlijkse heffing kunt vermenigvuldigen met de breuk 290/365. Let wel: dit geldt dus alleen in die situaties dat u het vermogensbestanddeel (woning of auto) in privé houdt en deze voor de btw als zakelijk heeft bestempeld.

Dga particulier

De staatssecretaris gaat ervan uit dat de dga pas vanaf 18 oktober 2007 particulier is geworden (mits hij niet uit andere hoofde ondernemer is). De vraag is of dit terecht is en of de dga niet altijd al particulier was. Normaliter heeft een arrest van het Europees Hof van Justitie namelijk terugwerkende kracht. Dit zou betekenen dat de dga nooit btw -ondernemer is geweest en dat van een niet-ondernemer niet kan worden verlangd dat hij aangifte doet! Niet voor de fictieve levering en ook niet voor de heffing privégebruik.

Werkkamer

In het Besluit neemt de staatssecretaris 'en passant' het standpunt in dat een aan een bv verhuurde werkkamer voor de dga geen btw -onderneming vormt. Ook bij dit standpunt zijn de nodige vraagtekens te plaatsen.

Aangifte btw december 2007/4e kwartaal 2007

Wat zijn nu de gevolgen voor uw laatste aangifte over het jaar 2007? Indien u geen gebruik maakt van de doorleveringsfaciliteit moet u de fictieve levering aangeven. Ook als u het standpunt inneemt dat van een particulier geen aangifte kan worden verlangd, adviseren wij u aangifte te doen conform het standpunt van de staatssecretaris. Hiermee voorkomt u dat u op een later moment wordt geconfronteerd met naheffingsaanslagen en boetes. Vervolgens kunt u bezwaar maken tegen de eigen aangifte.

Betaling

De btw die u op aangifte aangeeft moet u vóór 31 januari 2008 betalen. Wordt uw bezwaar vervolgens toegewezen, dan ontvangt u de btw met een rentevergoeding terug. Kunt of wilt u niet betalen, dan moet u verzoeken om uitstel van betaling. In dat geval moet uw verzoek om teruggaaf van de btw (dan wel het bezwaarschrift) bij de Belastingdienst binnen zijn voordat u aangifte doet. Let wel: wordt uw bezwaarschrift niet gehonoreerd dan wordt de verschuldigde btw vermeerderd met rente. Het rentepercentage bedraagt momenteel maar liefst 5,3%!

Mr. Erik Klop FB, Visser & Visser Belastingadviseurs, epklop@visser-visser.nl