- ARTIKEL
Wetsvoorstel Verduidelijking beoordeling arbeidsrelaties en rechtsvermoeden (Vbar)
De Minister van Sociale Zaken heeft een wetsvoorstel ingediend bij de Tweede Kamer om meer duidelijkheid te scheppen over het onderscheid tussen werken in dienst van een ander (arbeidsovereenkomst) en werken voor eigen rekening en risico (zelfstandige). Het voorstel introduceert twee nieuwe artikelen in Boek 7 van het Burgerlijk Wetboek. Het centrale criterium is of er sprake is van werkinhoudelijke of organisatorische sturing door de werkgever.
Na instemming van de Tweede en Eerste Kamer zal volgens planning op 1 juli 2026 het wetsvoorstel van kracht zijn. Er zal geen overgangsrecht van toepassing zijn.
Letterlijke tekst van de nieuwe artikelen in het BW
A. Aanpassing Artikel 610 BW
Na het eerste lid van artikel 610 worden twee nieuwe leden toegevoegd (het tweede tot en met vierde lid worden vernummerd):
• Lid 2:Van arbeid verrichten in dienst van een werkgever als bedoeld in het eerste lid is sprake indien: de arbeid wordt verricht onder werkinhoudelijke of organisatorische sturing door de werkgever, en; de werknemer de arbeid niet voor eigen rekening en risico verricht, of de arbeid in mindere mate voor eigen rekening en risico verricht dan dat sprake is van sturing als bedoeld in onderdeel a.
• Lid 3 : Bij algemene maatregel van bestuur worden nadere regels gesteld over wanneer sprake is van sturing door de werkgever, dan wel het voor eigen rekening en risico verrichten van de arbeid, bedoeld in lid 2.
B. Nieuw artikel 610aa BW
Hij die ten behoeve van een ander tegen een beloning door die ander van ten hoogste € 36,- per uur, arbeid verricht, wordt vermoed deze arbeid te verrichten krachtens arbeidsovereenkomst.
Nadere invulling van de hoofdelementen
De minister wil de hoofdelementen uit artikel 610 BW verder verduidelijken via indicaties in een algemene maatregel van bestuur. Deze indicaties zijn limitatief en houden rekening met alle relevante feiten en omstandigheden. Ze moeten leiden tot een heldere beoordeling of iemand “werkt in dienst van” of werkzaamheden als “zelfstandige” verricht.
Indicaties voor “werken in dienst van”(W).
Indicaties die wijzen op een arbeidsovereenkomst (werkinhoudelijke en organisatorische sturing):
1. De werkgevende is bevoegd om aanwijzingen en instructies te geven over de wijze waarop de werkende de werkzaamheden moet uitvoeren en de werkende moet deze ook opvolgen.
2. De werkgevende heeft de mogelijkheid om de werkzaamheden van de werkende te controleren en is bevoegd om op basis daarvan in te grijpen.
3. De werkzaamheden worden verricht binnen het organisatorisch kader van de organisatie van de werkgevende.
4. De werkzaamheden hebben een structureel karakter binnen de organisatie.
5. Werkzaamheden worden zij-aan-zij verricht met werknemers die soortgelijke werkzaamheden verrichten.
Indicaties voor “werken als zelfstandige” (Z).
Indicaties die wijzen op werken voor eigen rekening en risico:
1. De financiële risico’s en resultaten van de werkzaamheden liggen bij de werkende.
2. De werkende zorgt voor een herkenbare en zelfstandige uitvoering van de werkzaamheden.
3. De werkende is in het bezit van een specifieke opleiding, werkervaring, kennis of vaardigheden, die in de organisatie van de werkgevende niet structureel aanwezig is.
4. Er is sprake van een korte duur van de opdracht en/of een beperkt aantal uren per week.
5. Kenmerken die wijzen op ondernemerschap van de werkende (buiten de arbeidsrelatie gelegen) voor soortgelijke werkzaamheden (extern ondernemerschap).
Beoordeling en weging.
De beoordeling van ‘werken in dienst van’ start met het vaststellen of er sprake is van werkinhoudelijke of organisatorische sturing(hoofdelement W). Alleen als dit in enige mate aanwezig is, kan er sprake zijn van een arbeidsovereenkomst. Ontbreekt deze sturing volledig, dan is er ook geen sprake is van werken in dienst van en daarmee niet van een arbeidsovereenkomst. De beoordeling kan dan stoppen. Het is in zulke gevallen niet nodig om aan contra-indicaties voor het bestaan van het werken in dienst van te toetsen (hoofdelement Z). Dit kunnen werkenden zijn die duidelijk buiten een arbeidsovereenkomst werken en ondernemer zijn. Maar dit geldt ook voor degene die zowel niet in loondienst werken als ook geen ondernemer zijn (resultaatgenieters en/of zelfstandige bijverdieners).
Indien er wel in enige mate sprake is van indicaties die wijzen op de aanwezigheid van werkinhoudelijke dan wel organisatorische sturing (hoofdelement W), dan worden deze indicaties in samenhang gewogen met de contra-indicaties voor zelfstandigheid (hoofdelement Z). Er moet vervolgens worden gekeken waar het zwaartepunt in een arbeidsrelatie ligt, ofwel op werkinhoudelijke en organisatorische sturing, dan wel op werken voor eigen rekening en risico. In deze benadering wordt hoofdelement W nadrukkelijk tegenover hoofdelement Z geplaatst en wordt gewogen waar het zwaartepunt ligt. Beide kanten (W en Z) kunnen even zwaar wegen.
Het is aan de opdrachtgever en de werkende om hun arbeidsrelatie te kwalificeren. Zij moeten het extern ondernemerschap van de werkende vastleggen in de loon- of personeelsadministratie, bijvoorbeeld met behulp van de ondernemerscheck van de Belastingdienst (via: Checken of ik ondernemer ben voor de inkomstenbelasting). Zo is inzichtelijk op basis van welke gegevens is vastgesteld dat er sprake is van extern ondernemerschap.
Maximaal uurtarief van € 36.
Wie tegen een tarief van maximaal € 36 per uur (peil 2025) werkt, wordt vermoed te werken op basis van een arbeidsovereenkomst. Tegen dit vermoeden kan de werkgever aantonen dat er toch geen sprake is van een arbeidsovereenkomst.
Alleen de werkende kan het rechtsvermoeden inroepen bij bijvoorbeeld de rechter. Het vermoeden geldt niet direct voor de Belastingdienst of UWV. Wel kunnen rechterlijke uitspraken richtinggevend zijn voor de uitvoeringsinstanties.
De informatie in de artikelen heeft een signalerend karakter, is niet bedoeld als advies en de ontvanger/gebruiker kan hieraan geen rechten ontlenen. Tekst: Ondanks de zorgvuldige samenstelling van de inhoud van deze artikelen kan Nettax BV geen enkele aansprakelijkheid aanvaarden voor schade, direct dan wel indirect, ten gevolge van eventuele fouten, vergissingen of onvolledigheden van de aangeboden informatie. De artikelen kunnen verwijzen naar andere websites en andere bronnen.
